czwartek, 3 lipca 2014

11. Flaga Polski



Flaga narodowa od długiego czasu jest dla wielu symbolem ogromnej dumy. Jednak nie zawsze miała takie samo znaczenie jak obecnie. Kiedyś jej wygląd nie był wielce istotny, a flaga przydawała się do rozróżniania oddziałów na polu bitwy. Jednymi z pierwszych posiadaczy flag byli Rzymianie, lecz pomimo czasu były one zawsze dla żołnierzy czymś najważniejszym. Główną zasadą obowiązującą wśród oddziałów zbrojnych był zakaz oddawania sztandaru wrogowi, nawet w imię najwyższych wartości. Utracenie go można zaliczyć do największej hańby uzyskanej przez żołnierza. Flag używano w różnorodnych symbolicznych gestach, które jeszcze bardziej wywindowały ich rangę.

Flaga Rzeczpospolitej Polskiej jest jednym z naszych symboli narodowych. Jej wygląd przeszedł mnóstwo zmian, lecz zakończyły się na użyciu prostokąta o proporcjach 5:8 i dwóch poziomych pasów: białego i czerwonego. Dopuszczalne jest także używanie flagi w formie poziomej wstęgi, gdzie barwa biała powinna znajdować się po lewej stronie lub przy drzewcu. Kolorystyka flagi jest odwzorowaniem barw znajdujących się w godle państwowym (orzeł biały na czerwonym polu). Orzeł jest uważany za ważniejszą część godła, dlatego kolor biały znajduję się w górnej części flagi. Według badań heraldycznych pierwsza barwa reprezentuje srebro i wodę, a w zakresie wartości duchownych czystość i niepokalanie. Natomiast czerwień ma symbolizować ogień i krew oraz odwagę i waleczność.


Na samym początku za barwę narodową uważano karmazyn, jako symbol dostojeństwa, bogactwa i szlachetności. Jego barwnik był bardzo kosztowny, ponieważ uzyskiwano go z larw czerwca polskiego. Poprzez drogą produkcję na jego zakup mogli sobie jedynie pozwolić najbogatsza szlachta oraz dostojnicy państwowi. W czasie istnienia Królestwa Polskiego na flagach widniał biały orzeł w koronie z rozciągniętymi skrzydłami i otwartym dziobem na czerwonym tle. Odmiennie prezentował się sztandar za Rzeczpospolitej Obojga Narodów, gdzie posiadał trzy pasy: dwa czerwone umieszczone na dole i górze oraz biały, na którym znajdował się czterodzielny Herb Rzeczpospolitej Obojga Narodów o czerwonym tle zawierający dwa pola przedstawiające Orła w koronie i dwa wizerunkiem Pogoni. Na tarczy sercowej widniał najczęściej herb rodowy należący do jednego z panujących monarchów. Dopiero obie barwy zostały uznane za narodowe 3 maja 1792 roku. Podczas obchodów pierwszej rocznicy uchwalenia Ustawy Rządowej kobiety wyszły na ulice w białych sukniach z czerwoną wstęgą w pasie, a mężczyźni w szarfach biało-czerwonych. W ten sposób zaczęła się kształcić idea państwa narodowego oraz flaga stała się istotnym elementem poczucia tożsamości z własnym narodem. Jako symbol obywatelski występowała po rewolucji francuskiej i amerykańskiej wojnie o niepodległość.

Pierwszy raz regulacja prawna odnośnie polskiej flagi odbyła się 7 lutego 1831 roku w uchwale Sejmu Królestwa Polskiego na wniosek posła Walentego Zwierkowskiego. Była to propozycja kompromisowa między barwą białą (August II Mocny) i biało-czerwono-szafirową (Towarzystwo Patriotyczne). Gdy Polska odzyskała niepodległość barwa i kształt flagi zostały uchwalone przez Sejm Ustawodawczy 1 sierpnia 1919 roku. Następnie dwa lata później Ministerstwo Spraw Wojskowych przyczyniło się do wydania broszury, w której za odcień czerwieni na polskiej fladze podano karmazyn, lecz w 1927 roku został zmieniony na cynober. Kolejna zmiana w kolorze flagi nastąpiła 31 stycznia 1980 roku.



Występują dwie modyfikacje flagi polskiej uznane przez wyższe instancje. Pierwszą z nich jest flaga z godłem Polski, którą pierwszy raz ustanowiono 1 sierpnia 1919 roku i była przeznaczona dla polskich poselstw, konsulów i statków handlowych. W latach 1928-1938 była tylko banderą handlową, gdyż flaga biało-czerwona jest do dziś jedną z flag Międzynarodowego Kodu Sygnałowego używanego do sygnalizacji na morzu. Aby odróżnić ją od bandery polskiej, dodano do niej godło. Po latach zaczęto przekształconą flagą używać na lotniskach cywilnych, portach lotniczych. Drugą modyfikacją flagi polskiej jest bandera wojenna, prostokątny płat tkaniny o barwach biało-czerwonych zakończony dwoma trójkątnymi językami na wolnym linku. Pośrodku długości białego pasa jest umieszczane godło Rzeczpospolitej Polskiej. Kiedy nasz kraj jeszcze nie opanowały rozbiory bandera przedstawiała Orła Białego na czerwonym tle, a statki handlowe nosiły czerwoną banderę z wizerunkiem ramienia trzymającego pałasz.


Bandera wojenna

Choć dla Polaków flaga narodowa jest bardzo ważna, to często dopuszczają się jej nieświadomej (w głównej mierze) profanacji. Takie zjawiska występują na meczach reprezentacji naszego kraju i innych zawodach sportowych.  Kibicie malują na flagach wszelakie napisy nie wiedząc, że takie działanie jest nielegalne i podlega karze. Flaga jest chroniona prawem i wszystkie jej zmiany są zabronione. Warto wspomnieć, że przestępstwa dopuszczają się także pielgrzymi, którzy mają napisane swoje miejscowości na płótnach flag. Ogólnie rzecz ujmując znieważenie, zniszczenie, uszkodzenie i usuwanie flagi państwowej to występek zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do jednego roku.

Od 2004 roku każdy obywatele może wziąć udział w Dniu Flagi Rzeczpospolitej Polskiej. Odbywa się on każdego roku 2. maja. Wybrana data nie jest przypadkowa, ponieważ wiąże się z zawieszeniem sztandaru na kolumnie Siegessaule w Berlinie przez polskich żołnierzy w 1945 roku i zmuszaniem narodu do zdejmowania flag po Święcie Pracy w czasach PRL, aby nie zostały na Święto Konstytucji 3-ego Maja, które było nieuznawane przez tamtejsze władze. Poza tym 2. maja odbywa się Dzień Polonii i Polaków za Granicą.



Polska flaga ma zbliżony wygląd do kilku flag państwowych i kilkudziesięciu flag regionalnych oraz miejskich. Identyczny układ posiada historyczna flaga Bohemii, czy austriackich krajów związkowych (Górna Austria, Tyrol). Flagi o układzie barw odwrotnym mają Indonezja, Monako, Salzburg i Vorarlberg.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz